Garmi Doç – Harun Aksu

0

Harun Aksu

1940’lı yıllardı. Hopa’da doğmuştu Muzaffer. Gençken, şoförlüğe merak salmıştı. Gençliği parlak geçmiş ve şoförlüğü en ustasından, Artvinli İsmet Topaloğlu’ndan öğrenmiş, kendini o dar yollara adamıştı.

Bölge halkına sayısız yardımları olmuştur. Hopa’dan Ardahan’a, Kars’a, Erzurum’a kadar nam salmıştır.

Sülalesi, Makaroğlu Temel ailesinden olduğu için Temali Muzefer derlerdi ona. Valiler bile ayakta karşılarlarmış o dönem şöförleri Mesleğin, toplumda az olması nedeniyle. Saygıda kusur işlemezmiş kimseler.

O dönemde dolmuş olarak da bu araçlar kullanılırmış. Şavşat’ın, Ardahan’ın ve Ardanuç’un ormanlarına yollar yapılınca Temali Muzefer de tomruk taşımaya başlamış.

Gençliğinde gizli sevdalar yaşamış. Sevdiği kızla evlenmiş. Yaylada ormana giderken ata tersine binermiş, gözden ırayıncaya kadar göreyim sevdiğimi diye. Uzun zaman köyüne, evine gelemeyen Muzefer’e, eşi özlemini, birkaç dize ile dile getirmiş….

Sevduğum şoferesta
Gamri doçin hednesta
Çami kutug giyesku
Tabutet şinoğesta”

Eğlencelerde, düğünlerde hala söylenegelen türkünün sadece bu bölümü eşine aittir.

Sonraları başka bölümler eklenmiştir. Hemşinlilerin ilk atıldıkları mesleklerden biri şoförlüktür. Temali Muzaffer’e söylenen türkü de, bu nedenle, zamanla tüm şoförler ve muavinler için söylenir oldu. Benim çocukluğumda bile genç kızlar yayladaki herhangi bir düğünde “Temali Muzefer”i yadeden türküler söylerlerdi. Muavinler içinde taşlamalar yapılırdı:

Garmi kint
Garmi kasa
Mavinun bana kalsa

Temalin muzeferin
Tuğh mavinin hivandim
Putenşue kolagu yar
Yes andi inçves asnim

Muavinler gurubu,

Marşa bastum çalıştı
Subaplarum alişti
Çavuşinun içinde da
Şanzumanum karıştı…

diyerek kızlara cevap yetiştirirlerdi.

Temali Muzefer, yakalandığı amansız hastalıktan 1987’de öldüğünde o taşıdığı çam tomruklardan yaptırılan tabutla toprağa gömülür…

Hemşince:
Sevduğum şoferesta
Garmi doçin hednesta
Çami kutug giyesku
Tabutet şinoğesta

İnceğharğane antsi
Aye kutul varantsi
Garanluğ meşaniva
Ğhertvisin çure inçi

Sevduğum şoferesta
Garmi doç keşegusta
Yes bed genim kezigi
Tun Kutul ğhamegusta…

Türkçe:
Sevdiğim şoför müsün
Kırmızı doç’la mısın
Çam kütüğü taşırsın
Tabutunu mu yapacaksın?

İnceharhanı geç
Gel Kutul’u da geç
Karanlıkmeşe’den aşağı
Hertus’un suyuna in.

Sevdiğim şoför musun
Kırmızı doç sürüyor musun
Ben bekliyorum seni
Sen Kutul’da içiyor musun?